| | |

Akıllı ev eşyaları birer reklam panosuna mı dönüşecek?

Kaan Uğrasız Akıllı ev eşyaları, İletişim, Pazarlama, Teknoloji

Cep telefonunun alakasız bir yerinde beliren bannerler, buzdolabının kapağında ansızın oynamaya başlayan bir video ya da ambiyans ışığını açtıktan beş dakika sonra ekranda kendiliğinden oynamaya başlayan bir commercial.

Bu örnekler pazarlamanın artık belli başlı sınırları aştığının ve eskiden olduğu gibi belli başlı mecralardan daha fazla yere yayılmaya gayret ettiğini göstermesi bakımından önemli.

Akıllı ev teknolojileri şu anda bile yaygın, gelecekte daha da yaygınlaşacak. Buzdolapları, ocaklar hatta robot süpürgeler dahi ilgilenebileceğimiz reklamları göstermeye başlaması, Samsung ile LG’nin attığı ilk adımlar, evdeki tüm ekranların birer reklam panosuna dönüp dönmeyeceğinin sorgulanmasına neden oluyor. Akıllı asistanların market alışverişi için sepet doldurabildiği şu günlerde, ekranda en çok yer alan marka mı girecek alışveriş sepetlerimize?

Gerçekten de akıllı evlerin geleceğinde bu mu var?

Tüketicinin reklamlara karşı tutumu

Reklamlar tüketicilerin bir kısmını rahatsız ediyor gibi görünse de, 2025 yılında yapılan bir IAB anketine katılanların çok büyük bir kısmının ücret ödemek zorunda kalmaktansa reklam görmeyi tercih ettiğini belirtmiş. Ayrıca yine benzer bir oran web sitelerin ve uygulamaların reklamlar sayesinde ücretsiz olduğu konusunda da hemfikir. Bu sonuç, aslında çoğu kişinin reklam karşılığında ücretsiz hizmetleri kullanmaya alışkın olduğuna da işaret ediyor.

Reklamların kullanıcı deneyimindeki yerini yalnızca gelir kaynağı olarak düşünmek biraz basit kalır; reklamlar platform sadakatini sağlayan önemli bir faktör haline geldi. İçerik tüketicileri özellikle müzik dinlerken ya da bir video izlerken akışın birden durmasını ve araya bir tanıtımın girmesini rahatsız edici buluyor. 

Öte yandan reklamların tamamen yok olması yerine içerikle daha uyumlu hale gelmesini arzu eden bir kitle var. 25 – 34 yaş arasındaki genç kitle reklamları içerik deneyiminin doğal bir parçası olarak kabullenmeye daha yatkınken yaşı daha büyük olanlar bu reklamları rahatsız edici buluyor.

Yeni jenerasyonun içerikle uyumlu hale getirilmiş reklamla ilgili bu yaklaşım, platformları tümüyle reklamlardan arındırmanın yanında reklamları uyumlu hale getirmeyi ve reklamları ürünün içine yerleştirmeye yönlendiriyor.

Her şeyi bir kenara bırakırsak, burada üzerinde konuşmak gereken asıl durum, tüketicinin zaten para ödediği bir üründe reklam görmesi ve bu, farklı türden bir etik soruna işaret ediyor.

Gözden kaçan detay: Dürüst ticaret ilkesi

Tüketici tarafında durduğumda bugün para ödeyerek aldığım bir ürünün reklamlardan arındırılmış olmasını beklıyorum. Varsayılan olarak değil, bütünüyle.

Örneğin bu bir cep telefonu ya da tablet olduğunda, bunun içine yüklediğim üçüncü parti uygulamaların içinde reklam görmeye artık alışkınım ve yadsımıyorum. Bunun yanında, hiç bir ekstra uygulama yüklemediğim halde telefonu çalışır durumda tutmak için zorunlu olan uygulamada, evime aldığım televizyonda ya da robot süpürgede hatta buzdolabının üstündeki ekranda varsayılan olarak reklam göstersin diyeceğimi de sanmıyorum.

MIUI örneğine dönecek olursak, yazılım çekirdeğiyle bütünleşik şekilde çalışan bu reklamlar, cihazın temel uygulamalarının içinde. Reklamların cihazın kullanım alışkanlıklarını toplama ihtimali okların Xiaomi’ye karşı çevrilmesindeki en önemli nedenler arasında.

Samsung örneğinde ise, reklamların gösterilmesi için buzdolabının internete bağlı olması gerekiyor, dolayısıyla reklamverenler için veri toplanmasının önü açılmış oluyor. Buzdolabının içini ne kadar kişisel kabul edersin bilmiyorum ama, kişisel alanda haberi olmadan içerik görmek ve bunun için verilerinu sunmanın güven sorunları yaşatması mümkün.

Bunun dışında, üzerinde dürüst ticaret ilkesi gözden kaçırılan en önemli kriter. Samsung her ne kadar buzdolabının ekranında reklam gösterme işinin bir pilot program olduğunu belirtse de, ürünü en başında reklamsız sattığı izlenimini veren bir üreticinin bu ürünün içine sonradan reklam koyma planını en başından açık etmesi gerekirdi.

Tüketici hakları açısından da reklamların ürüne dahil olduğunun açık şekilde belirtilmesi gerekiyor. Aksi taktirde bu satın aldığım bir ürünün kutusunu açtığımda kutunun içinden çıkan şey satın aldığım ürün olmadığı anlamına geliyor. İçinde reklam olacağını bilseydim ürünü almaktan imtina edebilirdim ya da ödeyeceğim parada pazarlık yapabilirdim.

Kaynaklar ve ileri okumalar

Bu serideki diğer yazılar

Yaklaşık 20 yıllık deneyime sahip bir pazarlama iletişimi profesyoneliyim ve çeşitli formatlarda nitelikli, anlamlı ve etkili içerikler üretip yayınlamaya odaklanıyorum.

Bir bireyin veya kuruluşun çevresiyle uyumlu, düzenli ve anlaşılır bir iletişim kurması, mevcut ilişkileri güçlendirmesi ve yeni ilişkiler kurması için gereken tüm araçları sıfırdan geliştirebilir ve bu amaçla yol gösterici haritalar oluşturabilirim.

Benzer yazılar