Cep telefonlarının yeni çağı: Daha az kamera daha çok teknoloji

Apple’ın iPhone 7 modelinin Plus olarak adlandırılan büyük boyunda iki kameraya yer vereceği piyasaya sızması aynı zamanda yeni bir devrin de habercisiydi. Cep telefonlarına kameranın gelmesinden sonra insanlarda böylesine heyecan uyandıran ilk şey belki de bu oldu; çift kameralı telefonlar.

Bu kamera yerleşim düzeni benzer ya da değiştirilmiş formlarıyla Apple’dan sonra başta aynı sektördeki en büyük rakibi olan Samsung olmak üzere pek çok üretici tarafından benimsendi ve niceliğinin yanında sunduğu niteliğin pek önemi olmadan çift kameralı telefon cümlesi, birçok mobil teknoloji üreticisinin pazarlama iletişimi kampanyasında kendine yer buldu.

Konu tabii ki iki kamerayla sınırlı kalmadı; vizyoner (?) ve daha fazla işlev (?) sunmaya niyetli olan markalar sonucun ne olduğunu pek önemsemeden ürettikleri telefonlara bir kamera daha ekledi, bir kamera daha ekledi. Hatta Nokia’nın 9 modelinde olduğu gibi beş farklı kameranın bir telefona yerleştirildiği bile oldu. Nokia’nın bahsi geçen bu modelinin ayrıca triptofobimi tetiklediğini söylemeden geçemeyeceğim.

Akıllı telefon üreticilerinin önem verdiği ve her yeni seride geliştirmek için çaba sarf ettiği konuların başında kameralar geliyor. Bazıları gerçekten iyi donanımla bu işi hallederken bazıları yazılımı ve artık yapay zekayı da işin içine katarak ilerlemeyi seçiyor.

Fakat 2024 yılında lansmanı yapılan Apple’ın yeni 16e’sinin ardından çıkan iPhone Air modeli, telefonların arka kısmında büyük bir alanı işgal eden kamera modüllerinin küçülmeye başladığına işaret ediyor. Bu iki modelde yalnızca birer kamera bulunuyor.

Telefonların kameraların azalması yalnızca estetik kaygılarla ya da tasarımdaki bir çıkmaza yanıt bulmakla ilgili bir dürtü değil. Aynı zamanda maliyeti azaltmak, tamir edilebilirliği yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak ve özellikle de computational photography adı verilen teknolojik ilerlemeyle de bağlı.

Daha az lens, daha yüksek teknoloji

Ultra geniş açı, geniş açı, telefoto, makro… Bunlar çoklu kamera dizilimlerinde sıklıkla duyduğumuz kavramlar ve optik çeşitliliği sağlamak için her birinin farklı işlevi vardı ve gerekli görülüyorlardı.

Üreticilerin bugün yöneldiği tarafta ise tek ama daha büyük ve üst seviye; birden fazla optik aralığı destekleyen sensörler, değişken odaklı mekanik düzenekler var ve hedefte birden fazla kamerayla yapılan işi daha az; tercihen tek bir techizatla yapmak var.

Bir yandan donanım küçültülmek isteniyor, öte yandan fotoğraf kalitesi aynı kalsın, hatta daha yükselsin. İşte bu aşamada fotoğraf kalitesini yazılımla arttırma zorunluluğu devreye giriyor.

Çoklu kare birleştirme, yapay zeka tabanlı görüntü düzeltme, sahne tanıma, derinliği tahmin etme hatta lensi yazılımla taklit etme gibi yetenekler ve teknikler, tek sensörle çok yönlü fotoğrafçılık yapılmasının önünü açıyor. Mesela çok basit lenslerle çekilmiş fotoğraflar bile portre, gece modu ya da HDR olarak işlenebiliyor.

Örneğin Apple iPhone Air’in ardında 48 megapiksellik bir kamera var. Yüksek çözünürlükte fotoğraf çekiminde Fusion ismi verilen bir işleme sistemi devreye giriyor. Bu sistem çekilen fotoğrafı hem detay hem de ışık olarak optimize ediyor, pixel binning gibi tekniklerle güçlü fotoğrafların ortaya çıkmasını sağlıyor.

Apple’ın bir diğer yeniliği ön kamerada. 18 megapiksel center stage özellikli kamera kadrajı otomatik olarak genişletip daraltabiliyor ve kullanıcının daima kadronun merkezinde kalmasını sağlıyor; bunu hem dikeyde hem yatayda yapabiliyor.

Apple’ın rakibi olan Samsung bu hafifleme rüzgarından etkilenenler arasında. Markanın en üst segmenti olan S serisine yeni katılan Edge modeli, Ultra’da da kullanılan 200 megapiksellik geniş açılı sensörü kullanıyor.

Optik görüntü sabitleme özelliğine de sahip olan bu kamera, aynı zamanda çok yönlü faz algılamalı otomatik netleme desteğiyle hızlı şekilde odaklanabiliyor.

Tıpkı iPhone Air’de olduğu gibi yazılım desteğiyle pixel binning detaylı kareleri düşük ışık performansında çekebiliyor. Bu da mobil görüntüleme alanına yapılan yatırımların ana trendlerinden biri, büyüme bu yönde gerçekleşiyor şu sıralar.

Teknik parçaları daha akıllıca kullanmak

Cep telefonlarının daha kalın ve ağır olmasının nedenlerinden biri de kamera modülleri. Özellikle Samsung’un Note ve daha sonraki adıyla Ultra modellerinde kullandığı aynalı kamera modülleri, her ne kadar elde tutulan dijital kameralara göre daha kompakt olsa da yine de belirgin bir kalınlığa neden oluyor.

Tek bir kamera kullanmak ve bunu daha akıllıca bir konuma yerleştirmek, telefonun tasarımının sadeleşmesini sağlıyor, tutuşu daha tutarlı ve dengeli hale getiriyor, estetik görünümü göreceli olarak daha iyi bir hale getiriyor.

Ayrıca bazı deneysel modellerde şimdiden görmeye başladığım ve önümüzdeki yıllarda yaygınlaşmasını beklediğim görünmez ve saklanmış kameralar, cihazın yüzeyinin bütünüğünü korumaya yönelik iyi çözümler.

Daha az teknik parçaya sahip olmak, üretim hattında daha az karmaşa demek. Daha az modül daha az lojistik demek, uygulanması gereken daha az test demek. Fakat daha iyi ve büyük sensör ve gelişmiş optik mekanizma aynı zamanda daha fazla maliyet demek.

İkisinin arasındaki dengeyi yakalamak ve beklentileri iyi anlamak gerekir. Bu durum farklı segmentlere farklı nitelikte ürünler sunarak aşılabilir. Örneğin orta segmente iyi bir sensör ile güçlü yazılım, üst segmente güçlü sensör ve güçlü optik donanım gibi.

Bir telefonda kaç kamera?!

Çoklu kamera dizilimine sahip telefon modelleri sunmak bir süre öncesine kadar büyük bir yarıştı ve tüketiciyi etkilemenin iyi yollarından biriydi. Ardından megapiksel sayısı ve zoom kabiliyetini konuşmaya başladık, Samsung gibi markalar 5 kat optik 50 kat da dijital yakınlaştırma kabiliyetlerle kendinden söz ettirdi.

Fakat bugünkü konu artık daha çok bir telefonun kaç kameraya sahip olduğu, ne kadar zoom yaptığı ya da kaç megapiksel olduğundan daha çok ürünün gerçek dünyadaki performansı, ortaya çıkan fotoğrafın kalitesi ve yazılımın bu işte nerede durduğu. Bu nedenle artık mobil teknoloji geliştiricileri ürünlerinin yanında Galaxy Ai ya da Apple Intelligence gibi alt markaları da konumlandırarak tüketicinin dikkatini çekmeye çalışıyor.

Bununla birlikte gözden genellikle kaçırdığımız bir şey var; daha çok kamera demek artık daha kaliteli ürün demek değil; ayırıca kişisel fikrimdir; arkasında iki – belki üç taneden fazla kamera olan telefonlar oldukça ucuz görünüyor. Minimalist tasarımların premium ürün algısı özellikle üst segmentte daha yüksek.

Yakın gelecekte güncel kalmak için takip etmek gereken teknolojiler

• Birden çok odak uzunluğunu tek sensörde mümkün kılan optik paylaşım ve hareketli prizma modülleri
• Tasarımın bütünlüğünü koruyan, ekranın altında kalan, gizlenmiş ve görünmez kameralar
• Cihazların içinde gerçek zamanlı olarak çalışan ve gelişmiş hesaplamalar yapabilen, AI ve NPU hızlandırıcılar
• Düşük ışık koşullarında daha iyi performans gösteren tek ve büyük boyutlu sensörler

…

Yeni iPhone 7 iki kamerayla gelecek haberini sanki daha dün aldım ve o zaman ürünü ne kadar çok merak ettiğimi bugün bile hatırlıyorum.

Nasıl ki cep telefonuna iki kamera koyma fikri yankı bulan ve göründüğü kadarıyla başarılı bir strateji ise, teknoloji, hedefler ve tüketicilerin bir üründen beklediği şeyin değişmesiyle birlikte yeniden tek kamera kullanmak da bir tür sadeleşme kararı olarak yorumlanabilir.

Teknoloji devamlı olarak ilerleme eğiliminde ve mobil teknolojilerin tümünün ardında sensör – optik mühendisliği, yapay zeka, üretim optimizasyonu, sürdürülebilirlik ve pazarlama stratejilerinin tümü var.

Donanımdan yazılıma doğru dönüşmeye başlayan bu anlayış, cihazların dış görünümünü gereksiz tüm ayrıntılardan temizliyor, cihazın içinde çalışan yazılımı merkeze alıyor ve kullanıcı deneyimini baştan sona kadar daha bütüncül bir hale getirip hikayeyi bütünlüklü hale getiriyor…

Referanslar ve ileri okumalar…

• Smartphones now shipping with fewer cameras, Omdia reports
• Apple’s iPhone 17 drops the Plus, but gains a bigger, faster display
• Manufacturers shift to high-performance and auto markets

Marka ve pazarlama fikri vermek için hazırlanan, reklam amacı taşımayan bu içerik işbirliği içermez.