İnsanlarla ya da ürünlere güvenip onlarla ilgili sorunlar yaşadığında zamanla güven yorgunluğu adı verilen bir duygu durumu oluşmaya başlar. Tıpkı fiziksel yorgunluk yaşadığındakine benzer şekilde, bu da bir tür zihinsel tükenmişliktir.
Etrafındaki en az bir arkadaşının artık erkeklere ya da kadınlara olan güveninin bittiğini söylediğini duymuşsundur. Kişiler arasındaki örneklerin içinde en yaygın olanlar aldatılmak, kandırılmak veya verilen sözlerin tutulmaması olarak verilebilir.
Tekrarlanan bu davranışlar güven duygusunu adım adım aşındırır, bir süre sonra insan, yalnızca şüpheli durumlara karşı değil, güvenilir olan durumlarda bile tereddüt yaşamaya başlar. Dolayısıyla sorun artık dışarıda değildir, kişinin güvenme kapasitesi azalmış ya da tamamen tükenmiştir.
Bunu yalnızca bireysel düşünmemek gerekir, güven erozyonu sosyal ilişkileri de sarsar. Güven duygusu doğrudan paylaşmak ve bağ kurmakla da ilgilidir, güvensiz olan biri bunları daha az yapar, daha az dayanışma içine girer. Eğer güvensizlik duygusu toplumun geneline yayılırsa sosyal bağları zayıflatır, insanların varoluşunun bir parçası haline gelen birbirine destek olma davranışını azaltır ve insanlar içe kapanır.
İnsanların ortak yaşam becerisinin temelinde, birbirine duydukları güven var. Bir yapıyı ayakta tutan temel taş yerinden çekildiğinde geride kalan şeyler her an temkinli ve tetikte kalmak, şüphecilik ve yalnızlaşmadır.
Güvensizlik normalleştiğinde vardığı nokta paranoyadır. Bu aşamada insan hiç kimseye güvenemeyeceğini düşünmeye başlar, herkesin onu kandıracağını düşünür, söylenen sözler doğru olsa bile altında bir art niyet aranır ve nihayetinde kişinin duygusal dayanıklılığı azalarak etrafıyla sağlıklı bir ilişki ve iletişim kurması zorlaşır.
Güven vergisinin en ağır bedeli burada ortaya çıkar; duygusal tükenme. Kişi kendini devamlı olarak tetikte tutar, edindiği her bilginin doğruluğunu sorgular, içine girdiği her ilişkiyi sınar, kiminle iletişim kursa bunu analiz etmeye zaman harcar ve özetle, yorulur. Duygusal olarak tükendiğinde, çok temel duygular olan mutlu olmak bile zorlaşır, basitçe rahatlamak bile imkansız hale gelir.
Güven kaybı yalnızca kişinin etrafıyla yaşadığı bir durum değildir. Bir süre sonra kişi kendine güvenini sorgulamaya başlar: Neden göremedim, neden yine aldatıldım, neden geleceğini göremedim? Etrafınızda bu sorgulamaları yapan arkadaşlarınız olmuştur. İşte bu içsel sorgulama güven vergisinin bireysel ruh sağlığı üzerinde açtığı en büyük ve derin yaradır.
Referanslar ve ileri okumalar
Marka ve pazarlama fikri vermek için hazırlanan, reklam amacı taşımayan bu içerik işbirliği içermez.
