Deniz ürünleri ve ağır metaller arasındaki ilişkiler – Case study
Çoklu dil ve formattaki Deniz ürünleri ve ağır metaller arasındaki ilişkiler içeriği, tarih boyunca insanların önemli bir besin kaynağı olan deniz ürünlerinden besin zinciri yoluyla geçen ağır metaller hakkında toplumu basit, açık ve net biçimde, herhangi bir gri alan bırakmamaya özen göstererek bilgilendirmeyi ve karanlıkta kalan noktaları aydınlatmayı amaçlamaktadır.
Bu proje, deniz ürünleri algısını iyileştirmek ve deniz ürünleri tüketimini geliştirmek için içerikler hazırlayıp denizdenbabamciksa.com✝ adresinde yayınlayan blogun bir uzantısı olarak planlanmış, kurgulanmış ve hazırlanmıştır.

Sorunlar ve hedefler
Dijital iletişimin yaygınlaşması ve fikir beyanının demokratikleşmesi ile ortaya çıkan yanlış, çarpıtılmış, eksik bırakılmış ve dezenformasyon aracına dönüşmüş bilgilerin yarattığı dijital gürültüde;
- ağır metal kaynaklarının neler olduğu,
- ağır metal döngüsü,
- ağır metallerin besin zincirine girişi,
- ağır metallerin insan vücuduna olan etkileri,
- hamileyken deniz ürünleri tüketimi
konusunda temiz bilgi sunmak, bu içeriğin temel hedefleri.
Projenin başlangıç noktası, besin zinciri vasıtasıyla insana geçen ve insanların farklı dokularında birikim yaparak çeşitli sağlık sorunlarına neden olan ağır metaller hakkında teferruattan ve spekülasyondan arındırılmış, farklı konu başlıkları etrafında şekillendirilmiş bilgileri anlaşılır biçimde veren bir içeriğin eksikliğinin fark edilmesi oldu.
Farklı formatlarda hazırlanan içeriğin hedef kitlesini;
- halihazırda deniz ürünleri ile beslenen fakat kafasında soru işaretleri olan insanlar,
- deniz ürünleriyle beslenmekten çeşitli nedenlerle kaçınan,
- tüm deniz ürünlerinin ağır metal içerdiğini düşünen ve
- hamileyken deniz ürünleri tüketimi konusunda endişeler taşıyan
gruplar oluşturmaktadır.

Araştırma süreci
İçerik bütüncül bir bakış açısıyla geliştirilmeliydi. Bu hedef doğrultusunda döngünün en başından, yani ağır metal kavramının ne olduğundan ve bunların kaynaklarının belirlenmesiyle süreç başlatıldı.
Ağır metallerin insan vücuduna girişi ve girdikten sonra yarattıkları etkiler üzerine güvenilir kaynaklardan bazı okumalar yapıldı, bunlar kategorize edildi.
İçeriğin üretilmesindeki temel motivasyon olan deniz ürünlerindeki ağır metal birikimi için özel bir bölüm ayrıldı ve deniz ürünlerindeki ağır metal birikimi avcılık, yetiştiricilik ve tüketim odaklarında ayrıştırılarak bu konu başlıkları genişletildi; ağır metal tehlikesinden uzak deniz mahsülleri tüketimi ve hamilelerin deniz mahsülleri tüketimine yönelik öneriler derlendi.
İçeriğin üretimi aşamasında T.C. Mersin Üniversitesi Su Ürünleri Mühendisliği bölümünden Prof. Dr. Bedii Cicik’ten ağır metal toksititesi hakkında kısa bir online ders alındı.

Tasarım süreci
Tüm kanallardaki içeriğin benzer etkileyicilikte ve tamamlayıcı görülmesine özen gösterildi.
E-kitap formundaki içerik modern yazı tipleri kullanılarak ağır metal renklerinden ilham alınan renklerle tasarlanırken Instagram için hazırlanan içerik formatında farklı cihazlarda tasarım kolaylığı sağlaması bakımından Canva uygulaması tercih edilmiş ve daha dikkat çekici olan mavi ve kırmızı gibi renkler tercih edilmiştir.
Sesli formattaki içeriğin üretiminde ilk jenerasyon text-to-speech motorlarından birisi kullanılmıştır. İleriki aşamada kitabın sesli olarak okunması planlanmaktadır.
Sonuçlar
Görsel, yazılı ve işitsel kanallarda yayınlanmak için hazırlanan içerik,
- deniz ürünleri ve ağır metaller arasındaki ilişkiyi yalın biçimde anlamak isteyen,
- güvenli deniz ürünleri tüketimini öncelikleyen,
- hamileyken deniz ürünü tüketimi konusunda kafa karışıklığı yaşayan
tüketicilere kolay erişilebilir bir anlatı olarak indirmeye, görüntülenmeye ve dinlenmeye sunulmuştur.

